De ondraaglijke lichtheid van het bestaan

Auteur Milan Kundera
Tomas trouwt met Tereza maar kan zijn hang naar losse relaties niet opgeven, hoewel Sabina zijn favoriete minnares blijft. Wanneer Sabina’s nieuwe liefde Franz zijn vrouw voor haar in de steek laat, verdwijnt zij uit zijn leven.
Deze korte samenvatting lijkt op een mooi ogend en gemakkelijk te volgen romannetje.
Alhoewel roman ? Eerder een compilatie van meerstemmige teksten waarin de verhaallijn, als die er al is, geregeld wordt onderbroken door theoretische uitweidingen van de verteller, waarin we het alter ego van de Tjechische schrijver herkennen. De verhaallijnen spelen zich af ten tijde van de Praagse lente (’68) en elk personage vertegenwoordigt de ondraaglijke lichtheid van het bestaan. Tomas, de lichtheid. Tereza, de zwaarte. Sabina, het verraad en Franz de droom. Met een precisie van een chirurg (Tomas is chirurg) ontleedt Kundera de motieven en de achtergronden van de vier hoofdrolspelers, hierbij wordt geen enkel taboe geschuwd en dit allemaal tegen de achtergrond van de binnenrollende tanks van het Sovjetleger.
“Milan Kundera kan gerekend worden tot de beste schrijvers van het naoorlogse Europa” schrijft een recensent. Literatuur met een hoofdletter zal dit wel zijn maar zoals dikwijls met “grote” schrijvers is het moeilijk te betekenis ervan volledig te doorgronden, behalve dan dat vrijheid (in relatief beperkte mate) nog steeds het hoogste goed is voor de mens.
Verwacht dus niet, een gemakkelijk keukenromanetje. De filosofie en de oude meesters zijn nooit ver weg, het dictatoriaal regime van de Russen ook niet. (gelezen 10.2008)