dinsdag 22 juli 2008

Einstein - De biografie



Auteur: Walter Isaacson





Alhoewel ik geen fan ben van biografieën, ik ben principieel tegen elke vorm van peroonsverheerlijking, heb ik deze bij wijze van spreken in één ruk uitgelezen, de 540 blz. ten spijt. Het boek vertelt op een objectieve wijze het leven van Albert Einstein, vanaf de kinderjaren tot aan zijn dood. Vele facetten van zijn leven worden in detail gereconstrueeerd, meestal aan de hand van brieven.

Naast zijn algemeen bekende relativiteitstheorieën (ja, het zijn er 2), waarvan de tot stand koming grondig besproken wordt, wordt er ook diep ingegaan op zijn definiering van het foto-elektrisch effect en in mindere mate op de verklaring van de Brownse beweging. Minder bekend is dat Einstein in de jaren '20 mee aan de wieg stond van de kwantumtheorie en daar tevens belangrijke bijdragen aan geleverd heeft, zoals het aantonen van het bestaan van kwanta zelf (zelfs Planck heeft dit pas veel later aanvaard). Zoals beter bekend heeft Einstein zich op latere leeftijd stevig verzet tegen de kwantummechanica en deze zelfs herhaaldelijk scherp aangevallen. Tot in zijn laatste levensjaar zou hij blijven verkondigen: "God dobbelt niet!". Het heeft me dan ook enorm verbaasd dat Einstein door zijn zoektocht naar een algemene veldentheorie, door het inroepen van een 5de dimensie kan beschouwd worden als de voorloper van de snaartheorie, die hij waarschijnlijk zou hebben toegejuicht.

Buiten de wetensschappelijke aspecten lees je in het boek evenveel over zijn persoonlijk leven. Uiteraard speelt zijn familie daar een belangrijke rol in. Naast de min of meer bekende feiten zoals zijn twee huwelijken kom je ook te weten dat Einstein een voorhuwelijks kind had dat hij nooit gekend heeft. Einstein blijkt ook tal van vriendschappen te hebben gesloten met wetenschappers en andere intellectuelen die hij tot zijn dood in stand heeft weten te houden.

Een derde belangrijk aspect in het leven van Einstein is zijn politiek-filosofische overtuiging. Einstein was een pacifist, sociaal democraat en liberaal. Je mag niet vergeten dat hij de beide wereldoorlogen als volwassen intellectueel heeft doorgemaakt. Zijn houding is meer dan bewonderenswaardig en behoorlijk standvastig, al zijn er in de loop van zijn leven wel wat nuanceverschillen op te tekenen.

Deze biografie weet een zeer goed evenwicht te houden tussen de persoonlijke, politieke en wetenschappelijke feiten, die uiteraard niet los staan van elkaar. Zijn wetenschappelijke inspanning worden uivoerig besproken zodat enige (voor)kennis wel aanbevolen is (maar niet obsoluut noodzakelijk.

Na het lezen van dit boek is Albert Einstein nog meer in mijn achting gestegen dan hij al was. Ik kan mezelf heel goed terugvinden in zijn levenshouding en bewonder hem voor zijn wetenschappelijke, politieke en maatschappelijke verwezenlijkingen en ideeën.

zaterdag 19 juli 2008

In koelen bloede


Auteur: Truman Capote
In november 1959 leest Truman Capote in The New Times het bericht over een brute moord op een boerengezin in Holcomb, kansas. Hij verdiept zich in de zaak en besluit deze tot onderwerp te maken van een non-fiction novel, een boek dat leest als een roman maar waarvan elk woord aan de werkelijkheid is ontleend. In koele bloede reconstrueert op magistrale wijze de gruwelijke moordpartij in Kansas en volgt alle betrokkenen - de twee jeugdige daders, het rechercheteam en de slachtoffers - vanaf het moment kort voor de moord tot de executie van de moordenaars op 14 april 1965. Kroniek van een ware moord, die laat zien dat de werkelijkheid vaak grilliger is dan de fantasie.
Een vlot leesbaar geschreven boek, ontspannend en Amerikaans gekleurd dat wel, onthutsend wanneer men op het einde erachter komt dat dit écht gebeurd is. (gelezen 07.2008)

woensdag 16 juli 2008

Joe Speedboot


Auteur: Tommy Wieringa

Het verhaal van het gehandicapte Fransje (de ik-verteller) die relaas doet van zijn jeugdvrienden Christof, Engel en vooral Joe (Speedboot). De plaatselijke schone “PJ” speelt een belangrijke rol in het leven van het viertal. Joe heeft geweldig mateloze invallen en meestal maakt hij ze nog waar ook, of toch bijna. Sommigen zullen dit een meesterwerkje vinden of toch een heel goed boek. Ik houd het bij matig tot goed, alhoewel het uitstekend geschreven is, alleen het onderwerp sprak me zo niet aan. (gelezen 07.2008)

zaterdag 12 juli 2008

Poppy Shakespear


auteur: Clare Allan

N. gaat iedere dag naar het Abbadon, een psychiatrisch centrum in Londen. Zij is een van de "drabbers", de gelukkigen die elke avond naar hun appartementje mogen beneden aan de heuvel. De "floppen" moeten in het tehuis blijven en het hoe hoger het verdiep is waarop je woont, hoe gekker je bent. Het achtste verdiep is het verdiep waar niemand van terugkomt. Elk verdiep heeft maar 26 patiënten: zoveel als er letters in het alfabet zijn. De enige hoop van de floppen is, dat als iemand van de drabbers weg gaat, iedereen met die letter uit het alfabet, een etage mag zakken. Alles verandert als Pollyanne wordt onstlagen, zogenaamd genezen en Poppy, een glamourgirl, die geen flop is, in haar plaats komt. Poppy beweert dat ze er geheel onterecht zit en dat ze zo snel mogelijk uit het Abbadon weg wil. Ze wil dat proberen met de hulp van N.

Het is een beetje een raar boek, verteld vanuit het standpunt van iemand die onder de invloed is van alle soorten van medicatie en "die al een drabber was van voor ze geboren werd". De vertelstijl is dan ook een beetje verward, zoals zo'n persoon ook is, maar het stoort niet. Het is een grappig boek, met de verschillende figuren die in het tehuis rondlopen en dan heb ik het niet alleen over de bewoners.
De vraag is uiteindelijk wie er nu eigenlijk gek is en wie niet, maar is ook een satirische aanklacht tegen het Britse zorgsysteem.

Clare Allan bracht een derde van haar leven zelf in psychiatrische instellingen door en weet dus wel waarover ze spreekt.

vrijdag 4 juli 2008

Het verloren continent



auteur: Bill Bryson

De auteur komt uit Des Moines, Iowa, "het krachtigste slaapmiddel dat de mens kent". Als je daar woont, weet je "wat het is om dood te zijn", zo'n stad is het. Bryson verhuist dan ook al snel naar Londen in Groot-Britannië.
Jaren later keert hij naar huis terug en maakt met de auto, die hij leent van zijn moeder, twee grote toeren door de VS, eentje door het oosten en eentje door het (wilde) westen. (Iowa ligt min of meer in het midden van de VS)
Met de nodige humor, verwondering en zelfspot rijdt hij langs Amerika's wegen en zijn eigen jeugdherinneringen. Bryson gaat o.a. op zoek naar DE modelstad, een voorbeeld voor alle anderen in de VS, maar komt vooral veel typisch Amerikaanse cliché-stadjes tegen, die helemaal niet idyllisch of een voorbeeld zijn.
De auteur komt allerlei slag van mensen tegen en bewijst dat "Hicksville" geen verzinsel is, maar echt bestaat.
Uiteindelijk, na zijn lange reis, moet hij zelfs besluiten dat Des Moines toch echt wel een plaats is waar het goed is om te wonen.
Met oog voor de natuur -soms adembenemend, soms dood-, oervervelend en saai- schrijft Bryson een onderhoudend boek over de USA en zijn bewoners. Het geeft in ieder geval een heel andere kijk op dit immense land en zijn mensen.
Wat mij betreft zit Bill Bryson hier op hetzelfde niveau als met zijn boek Een kleine geschiedenis van bijna alles.
Overlaatst las een vriendin een stukje voor uit De Tegenvoeters, met heel veel gegrinnik en plezier. Ik wacht nu vol ongeduld tot dit boek in de bib beschikbaar is.