Einstein - De biografie

Auteur: Walter Isaacson





Alhoewel ik geen fan ben van biografieën, ik ben principieel tegen elke vorm van peroonsverheerlijking, heb ik deze bij wijze van spreken in één ruk uitgelezen, de 540 blz. ten spijt. Het boek vertelt op een objectieve wijze het leven van Albert Einstein, vanaf de kinderjaren tot aan zijn dood. Vele facetten van zijn leven worden in detail gereconstrueeerd, meestal aan de hand van brieven.

Naast zijn algemeen bekende relativiteitstheorieën (ja, het zijn er 2), waarvan de tot stand koming grondig besproken wordt, wordt er ook diep ingegaan op zijn definiering van het foto-elektrisch effect en in mindere mate op de verklaring van de Brownse beweging. Minder bekend is dat Einstein in de jaren '20 mee aan de wieg stond van de kwantumtheorie en daar tevens belangrijke bijdragen aan geleverd heeft, zoals het aantonen van het bestaan van kwanta zelf (zelfs Planck heeft dit pas veel later aanvaard). Zoals beter bekend heeft Einstein zich op latere leeftijd stevig verzet tegen de kwantummechanica en deze zelfs herhaaldelijk scherp aangevallen. Tot in zijn laatste levensjaar zou hij blijven verkondigen: "God dobbelt niet!". Het heeft me dan ook enorm verbaasd dat Einstein door zijn zoektocht naar een algemene veldentheorie, door het inroepen van een 5de dimensie kan beschouwd worden als de voorloper van de snaartheorie, die hij waarschijnlijk zou hebben toegejuicht.

Buiten de wetensschappelijke aspecten lees je in het boek evenveel over zijn persoonlijk leven. Uiteraard speelt zijn familie daar een belangrijke rol in. Naast de min of meer bekende feiten zoals zijn twee huwelijken kom je ook te weten dat Einstein een voorhuwelijks kind had dat hij nooit gekend heeft. Einstein blijkt ook tal van vriendschappen te hebben gesloten met wetenschappers en andere intellectuelen die hij tot zijn dood in stand heeft weten te houden.

Een derde belangrijk aspect in het leven van Einstein is zijn politiek-filosofische overtuiging. Einstein was een pacifist, sociaal democraat en liberaal. Je mag niet vergeten dat hij de beide wereldoorlogen als volwassen intellectueel heeft doorgemaakt. Zijn houding is meer dan bewonderenswaardig en behoorlijk standvastig, al zijn er in de loop van zijn leven wel wat nuanceverschillen op te tekenen.

Deze biografie weet een zeer goed evenwicht te houden tussen de persoonlijke, politieke en wetenschappelijke feiten, die uiteraard niet los staan van elkaar. Zijn wetenschappelijke inspanning worden uivoerig besproken zodat enige (voor)kennis wel aanbevolen is (maar niet obsoluut noodzakelijk.

Na het lezen van dit boek is Albert Einstein nog meer in mijn achting gestegen dan hij al was. Ik kan mezelf heel goed terugvinden in zijn levenshouding en bewonder hem voor zijn wetenschappelijke, politieke en maatschappelijke verwezenlijkingen en ideeën.