Speer

Auteur: Joachim Fest

Een zeer gedetailleerde biografie van de lievelingsarchitect van Adolf Hitler. De Britse historicus Trevor-Roper noemt Albert Speer de ware misdadiger van Nazi-Duitsland. Andere bronnen noemen hem dan weer de enige nazi, onder het regime van de Führer,  met een menselijk gelaat. Beide aspecten komen ruimschoots aan bod, zij het dan met de (hedendaagse) wetenschap dat Fest ook niet helemaal vrij te pleiten is van onpartijdigheid. Ook na zijn vrijlating na de 20 jaar gevangenis exact (tot op het uur) te hebben uitgezeten, laat de wereld Albert Speer niet gerust. Een kruis die hij tot zijn laatste dagen zal meezeulen. In deze verhelderende biografie probeert de schrijver de talloze tegenstrijdigheden onder een noemer te brengen. Enerzijds de mening van velen dat Speer toch maar een architect of een kunstenaar was, anderzijds de ogen sluitend voor het opeisen van gedwongen werkkrachten in concentratiekampachtige omgeving tijdens zijn periode als bewapeningsminister.

In zijn bijna twintig bladzijden tellend besluit, komt Fest er ook niet uit en laat het aan de lezer over hoe de geschiedenis Speer beoordeeld heeft of zal beoordelen.

Speers inspanningen door het bevel van Hitler te omzeilen, om Duitse steden en industrie letterlijk te vernietigen, geven dan weer een heel ander beeld van deze topminister. Door het bevel te negeren, ja zelfs tegen te werken, verloste dit besluit hem tenslotte waarschijnlijk van de strop.

De 20 maal 365 dagen in Spandau zullen echter een stempel op zijn leven zetten.

De inzichten die Joachim Fest oplevert, dragen bij aan het begrip van de breuk die in 1933 optrad onder de (gewone) Duitsers dat van hun land van oude normen en tradities vervreemde en hun tot barbarij en misdaden bracht. Heel het boek is in een nogal academische stijl geschreven en leest niet zo supervlot, maar men komt veel te weten hoe aan het “hof” van Hitler eraan toeging. Een zeer diepgravende analyse van het Derde Rijk, maar – en dat weten we nu - spijtig genoeg gekleurd door de commerciële belangen van de schrijver.

Wie meer wil weten over deze ontwerper van de eerste wereldhoofdstad “Germania”, de Berlijnse rijkskanselarij en zijn vriendschap met de dictator moet absoluut dit boek lezen.

Alleen, zo schrijft Speer ontgoocheld in zijn memoires, blijft er van  al deze projecten en bouwwerken niets meer over. Behalve enkele door mezelf ontworpen straatlantaarns in Berlijn.