40 vragen voor 2020

Auteurs: verscheidene

Diverse economen professoren en ingenieurs, waaronder astronaut Frank De Winne, hebben bovenvermelde vragen proberen te beantwoorden.Veel nieuwe items echter heb ik niet gelezen, behalve dan dat buiten wegen-, lucht- en waterstructuren er een vierde net zou kunnen uitgebouwd worden, namelijk een geautomatiseerd ondergronds goederentransport. Anderzijds zie ik dat niet gebeuren binnen zes jaar ! Dat we het weerbericht zullen kunnen lezen op de badkamerspiegel (so what) is niet direct een meerwaarde. We zullen moeten inzetten op alternatieve energie, tja dat weten we al jaren. Een ontgoochelend boek, dat inderdaad wel 40 vragen stelt maar nauwelijks een beantwoordt.

Het raadsel Spinoza

Irvin D. Yalom

Spinoza is nog steeds een belangrijk filosoof, wiens gedachtengoed ons nog altijd beïnvloedt.
Spinoza was een jood, maar hoewel hij in het meest breeddenkende deel van Europa woonde, werd hij toch door de joodse gemeenschap in Amsterdam, voor eeuwig uit hun midden verbannen. Een zware straf: geen vriend, noch familielid mocht hij ooit nog zien, spreken of schrijven. Toch vond Spinoza zijn ideeën belangrijker.
Spinoza gelooft dat de god van elk geloof, dezelfde god is. Een volmaakte god die er niet om maalt dat we omwille van hem, naar de kerk gaan, tot hem bidden, bepaalde regels volgen, hij is immers perfect en onze kleine daden zullen daar niks aan veranderen of hem beïnvloeden. Volgens Spinoza werd de Thora geschreven door mensen en is die als dusdanig te interpreteren, niet als het woord gods, (bewijs: er zijn te veel onjuistheden en tegenstrijdigheden in dat boek).
Volgens Spinoza ligt de ware aard van god in de natuur, het is geen opperwezen, de duivel is niet te vrezen, want een creatie van god,... Anderzijds is Spinoza zeer conservatief en is de vrouw bv. voor hem absoluut minderwaardig en niet in staat tot zelfstandig denken over morele of politieke kwesties

Wat Yalom, zelf een jood, intrigeert, is waarom de nazis zo gefascineerd waren door Spinoza. Met name Alfred Rosenberg, de partij-ideoloog van de nazis kon niet begrijpen, waarom bv. zijn grote held, dé schrijver van het Duitse taalgebied, Goethe zo gecharmeerd was van Spinoza. Rosenberg -waarschijnlijk zelf jood, geen nieuwigheid daar- wou proberen het bewijs te leveren dat de denker zijn ideeën had gestolen ven rechtgeaarde ariërs.

Het boek vertelt de twee verhalen door elkaar: Spinoza die weet dat de banvloek zal worden uitgesproken en daarmee probeert om te gaan; Rosenberg die probeert Spinoza te doorgronden en te begrijpen.

Ik begrijp eigenlijk niet goed wat het verhaal van Rosenberg hierbij komt doen. De stukken over Spinoza zijn interessanter en volgens kenners adequaat, maar toch is het een boek dat niet overtuigd. De stijl is vlot en je steekt wel wat op over beide heren, de tijd was niet verloren, maar als je iets over een van beide heren echt wil weten, denk ik dat je beter een ander boek leest.

De wonderbaarlijke reis van de fakir die vastzat in een Ikea-kast

auteur: Romain Puértolas

Ajatashatru Lavash Patel is een fakir, eigenlijk een oplichter eerste klas, die zijn dorplingen heeft wijsgemaakt dat hij een spijkerbed wil kopen bij Ikea. Mensen in het verre India hebben het geld bijeengeschraapt zodat hun held zijn droom kan waarmaken: met de goedkoopste vlucht naar Europa, (blijkbaar is dat naar Parijs), en met een vals briefje van 100 euro als betaalmiddel, zodat hij de volgende dag weer terug naar India kan, mét het spijkerbed .
Natuurlijk loopt alles in het honderd en de fakir verzeilt in allerlei situaties en in verschillende landen, maakt vijanden en vrienden en vindt zelfs, -heel voorspelbaar- de liefde.

Voilà, de ondraaglijke lichtheid van het verhaal. Het boek was in Frankrijk maandenlang zeer populair. Vlot te lezen, Franse humor, weinig inhoud achter te zoeken, behalve de wat vage aanklacht tegen de Europese behandeling van asielzoekers.
Goed als tussendoortje, als reislectuur of als het gewoon een feel good verhaal mag zijn.

Verloren weekend

Charles Jackson

'Het waarom was allang niet meer van belang. Je was een dronkaard, meer kon je er niet van maken. Je dronk, punt uit. En als je eenmaal dronk, als je op gang kwam, wat maakte het waarom dan nog uit?

Don Birham is een sympathieke dertiger. Hij woont samen met zijn broer en de hond. Hij heeft een lieve vriendin, Helen en hij probeert zijn weg te vinden als journalist/schrijver. Maar Don heeft een probleem, hij is alcoholist. Broer en hond vertrekken noodgedwongen alleen op weekend en Don besluit het er die vijf dagen van te nemen, om datgene wat diep in hem van binnen knaagt tot rust, eventueel zelfs tot eeuwige stilte te brengen.

Dit boek werd 70 jaar geleden geschreven, maar heeft niks van zijn kracht ingeboet. Het is een roman waar feitelijk niet zo heel veel gebeurt, maar op psychologisch vlak des te meer. Jackson vertelt op meesterlijke wijze over de euforie en de diepste wanhoop van de alcoholist (hij was tenslotte ervaringsdeskundige) en hoe de omgeving op het wangedrag van hun broer, vriend, buurman,... reageert. Hoe de liefde en begrip zijn neergang niet kan stoppen en vooral naar het waarom en hoe ook dat inzicht geen beterschap oplevert.  Het boek heeft dan ook geen happy ending.
Er wordt niet geoordeeld in dit boek, slechts geregistreerd en zeer goed beschreven. Soms grappig, soms diep triest, voor alle partijen.
Verfilmd door Billy Wilder.

De handelsreiziger van de Nederlandsche Cocaïne Fabriek

auteur: Connie Braam

1917, De Groote Oorlog woedt volop.

In het neutrale Nederland levert de Nederlandsche Cocaïne Fabriek, met goedkeuring van de overheid, cocaïne aan de strijdende partijen aan beide zijden van het front. Officieel om de pijn van de gewonde soldaten te verlichten. Iedereen weet echter dat het goedje ook aan de soldaten wordt gegeven opdat ze zouden veranderen in vechtmachines. Feit is dat na WO I er heel veel veteranen, maar ook gewone burgers met een cocaïne verslaving kampten, waarvan de negatieve gevolgen steeds duidelijker werden.
Tot zover de feiten die in dit boek zijn verwerkt.

Het boek zelf:

Aan de ene kant heb je Lucien Hirschland, de ietwat naïeve, maar zeer competente handelsvertegenwoordiger van de Nederlandsche Cocaïne Fabriek. Hij moet zowat de enige persoon zijn die niet doorheeft dat ook gewone soldaten cocaïne krijgen. Hij en zijn zus Swaantje wonen in Haarlem en leiden een relatief gemakkelijk leven. Het enige grote minpunt voor Lucien is dat zijn verloofde zwaar verslaafd is aan cocaïne en hij verplicht is,-in ruil voor haar gunsten- haar het goedje te leveren.

Anderzijds is er het verhaal van Robin Ryder, een Iers onderwijzer, die zich onder de sociale druk van het dorp, als vrijwilliger heeft gemeld. Al heel vlug krijgt hij in Vlaanderen wat pilletjes toegestopt, waardoor hij zijn angst vergeet en zich vol overgave in het strijdgewoel begeeft. Wanneer hij zwaargewond wordt in het aangezicht, zet dat de weg naar zijn cocaïneverslaving ver open.
Toeval brengt de twee mannen na de oorlog samen en beiden worden geconfronteerd met de gevolgen van de oorlog, hun daden, trauma's,....

Een boeiende roman, zeer vlot geschreven, met een onderwerp dat niet direct voor de hand ligt.
De personnages zijn niet bijzonder uitgediept en een aantal gebeurtenissen zie je al van ver aankomen en het einde is nogal abrupt,
maar over het geheel genomen best de moeite om te lezen.