zondag 18 augustus 2013

De Deeltjesdierentuin

Jean-Paul Keulen

Ik geef het toe, het 'standaardmodel' van de elementaire fysica mag dan wel gemeengoed geworden zijn, voor mij riep/roept het nog meer vragen op dan dat het verheldert.  Jean-Paul Keulen slaagt er op een ongelooflijk heldere manier in uit te leggen hoe de vork in de steel zit.  Hij begint bij het begin, bij de ontdekking van de atoomstructuur vanaf Thomson over Rutherford tot Bohr en Chadwick.  Vanaf dan passeren alle elementaire deeltjes de revue.  Op die manier bouwt hij de deeltjesdierentuin, zoals hij het noemt, op een logische wijze op.  Wie denkt dat dit een saaie opsomming is heeft het volledig mis!  Tijdens de rondleiding in de dierentuin heeft de gids aandacht voor de historische chronologie van de ontdekkingen, de tijdsgeest waarin dit gebeurde en de discussie die woedde. Hij staat ook stil bij belangrijke wetenschappers en hun theorieën.


Het blijft echter niet bij theorie alleen.  De Deeltjesdierentuin beschrijft ook het experimenteel onderzoek. Hoe komen experimenten tot stand? Hoe worden ze uitgevoerd? Waarmee moet zoal rekening gehouden worden? Waarom zijn sommige experimenten fout en hoe leidt dit tot nieuwe ontdekkingen? Uiteraard kan een boek als dit niet voorbijgaan aan de sneller-dan-het-licht-neutrino en de ontdekking van het Higgsboson. Deze beide gebeurtenissen zijn trouwens de aanleiding voor het boek.

Om aan te geven wat de toon van het boek is, een korte citaat: "Natuurkunde is net als seks: het dient een praktisch nut maar daar doen we het niet voor." 

Dit citaat mag nu ook weer niet de indruk wekken dat het hier over een stationromannetje gaat. Alhoewel je principieel geen kennis van het onderwerp nodig hebt, alles wordt logisch opgebouwd, helpt het toch als je weet waarover het gaat.  Er zijn enkele hoofdstukken die ik toch nog eens moet herlezen ... .


Geen opmerkingen: