A Clockwork Orange

Auteur: Anthony Burgess

Hoe goed ook de film, het boek is onleesbaar. Of beter: Anthony Burgess heeft special voor deze roman een complete  nieuwe taal bedacht, welke alleen in de entourage van Alex (de hoofdrolspeler, zie foto) kan begrepen worden. Het is -volgens het omslag- een mix van Engels slang, Russisch, Shakespeariaans en kindertaal, vandaar er ook een verklarende woordenlijst achteraan het boek is toegevoegd. Het leest hoogst onaangenaam wanneer je bijna elke zin, een of meerdere worden moet opzoeken. Een voorbeeld: “ … daar vonden we precies wat we zogezegd zochten, een mallekie wiets (klein ? –niet verklaard) om de avond mee in te luiden. Er liep een beverige dreffe vek (oude man) van het schoolmeesterstiep (type) , bril op en z’n boets (mond)  wijd open naar de kouwe notsbries. (niet verklaard). Ik heb het tien bladzijden volgehouden, maar het is zo vermoeiend dat je al een harde moet zijn om het 165 blz vol te houden. Een pluim voor Stanley Kubrick die waarschijnlijk dit werk eerst zal moeten laten hertaald hebben om er een bruikbaar scenario voor zijn film van te maken. ‘A Clockwork Orange’ lezen heeft iets weg van Spaans lezen met een woordenboek ernaast.

Het wonderbaarlijke leven van de Thunderbolt Kid

Bill Bryson

Het eerste reisboek dat Bryson schreef, gaat terug naar zijn jeugd in de jaren 50, toen alles kon en mocht. Met nostalgie en humor kijkt Bryson met enige verwondering naar de tijd van toen, de tijd van DDT, sigaretten die door dokters werden aangeprezen, de opkomst van auto en TV in de Amerikaanse samenleving, de A- en H-bommen, de naïeve manier waarop mensen omgingen met radioactiviteit, de verbijsterende plannen die de VS had met zijn H-bom,...

Het is zoals altijd heel verfrissend om een boek van Bill Bryson te lezen, al is hij in dit boek nog niet helemaal op dreef, zoals we dat van zijn latere boeken wel gewoon zijn, maar toch is het de moeite waard, al was het maar om de verhalen zolas die van de 'piemelepot' en de tandarts.

Een slagerszoon met een brilletje

Auteur : Tom Lanoye              

 
Vier verhalen, de ene al beter dan de andere, maar steeds gemakkelijk leesbaar. Ze getuigen wel dat Lanoye het in zich heeft om met fantasie en in vlotte stijl stukjes te schrijven. Zoverre dat ik weet is dit Lanoyes prozadebuut in 1985.

De laatste nacht in Twisted River

John Irving

Nog een auteur die hier stilletjesaan een vaste waarde begint te worden.

Dominic Baciagaloupe, een kok en zijn zoon Daniel wonen in Twisted River, een houtvlottersnederzetting. Ketchum is Dominic's oudste en beste vriend, en als een tweede vader voor Daniel.
Op een nacht gebeurt er een vreselijk ongeluk. Daniel hoort in huis een beer en hij gaat die te lijf met de zware gietijzeren koekenpan van zijn vader. Alleen blijkt het geen beer te zijn die de twaalfjarige jongen heeft doodgeslagen, maar Indiaanse Jane, de minnares van zijn vader en bovendien ook de vriendin van Carl, een hulpsherrif die er zo zijn eigen wetten op na houdt en die liefst handhaaft met behulp van zijn Colt .45. Vader en zoon vluchten voor Carl, niet omdat Indiaanse Jane dood is, het was tenslotte een ongeluk, maar omdat Carl Dominic nooit zal vergeven dat hij met Indiaanse Jane een verhouding had.
De rest van hun leven, en die ook van anderen, wordt beïnvloed door die ene gebeurtenis in Twisted River. Daniel komt ook te weten welke rol zijn overleden moeder speelde in de relatie tussen Dominic en Ketchum.
Zoals steeds in de boeken van Irving lopen er ook in dit verhaal een aantal zeer vreemde figuren rond en is de toon niet altijd even vrolijk.

Ik vond het weer een feest om een boek van Irving te lezen, het enige minpuntje voor mij, is dat het boek misschien een beetje te lang was.

Het Grote Ontwerp

Auteurs: Stephen Hawking & Leonard Mlodinov


Na 'Het Heelal', 'Het Universum' en 'Een korte geschiedenis van de tijd' Heeft Hawking in 2010 een nieuw meesterwerk gepubliceerd!  Het Grote Ontwerp.

Dit boek, met als ondertitel 'Een nieuwe verklaring van het universum', is zonder meer het beste tot nog toe.  Waren de eerste boeken van Hawking nog heel wetenschappelijk en voor 'gewone' mensen moeilijk toegankelijk (ik geeft het toe, echt snappen doe ik het niet, maar ik doe m'n best), deze nieuwe exploot leest bijna als een roman.  Hawking legt in 8 hoofdstukken uit wat de huidige visie en stand van zaken is in de kosmologie.  Beginnend met een duidelijke omschrijving van wat het probleem, of de vraag, nu eigenlijk is (Wie zijn wij? Waar komen wij vandaan en waar gaan wij naartoe? - om het met Jambers te zeggen) leidt hij ons via de relativiteit en kwantummechanca naar een nieuw inzicht in wat werkelijkheid eigenlijk is.  In één beweging gaat hij over naar de 'meerdere geschiedenissen' visie van Feynman om zo tot de M-theorie of de theorie van alles, te komen.  In de laatste delen van het boek gaat het over het multiversum en hoe uniek we wel (niet) zijn.

In het allerlaatste korte hoofdstuk, op de voorlaatste pagina, wordt haarfijn uitgelegd hoe ons heelal is ontstaan!

Het blijft natuurlijk een theorie maar wie zijn wij om aan Stephen Hawking te twijfelen?  Een wetenschappelijke theorie is trouwens iets heel anders dan toogpraat.  Ze is onderbouwd en verklaart waarnemingen en is consistent.  Het is dus niet zomaar een kwakkel.  Uiteraard moet deze theorie nog verder experimenteel bewezen worden maar voor zover ik het begrijp zijn we op de goede weg.

Nog vermeldenswaard is dat de auteurs, bijna als rode raad door het boek, brandhout maken van God en alle Scheppingsverhalen van om het even welke religie.

De rijstmoeder

Rani Manicka

De schrijfster wil met dit verhaal een ode brengen aan haar grootmoeder, een sterke vrouw, die door iedereen de rijstmoeder, "de geeftser van leven" werd genoemd.
Lakshmi werd in 1916 geboren in Ceylon. Ze trouwde op haar vijftiende met een veel oudere, rijke man. Ze verhuist daarom naar Maleisië en zal haar moeder of haar land nooit meer zien. Eenmaal aangekomen in Maleisië blijkt dat haar man helemaal niet rijk is, maar in een armzalig hutje woont, een bankbediende is met een berg schulden.
Lakshmi blijft niet bij de pakken zitten en neemt kordaat de boel in handen. Ondertussen krijgt ze zes kinderen in vijf jaar. De oudsten, een tweeling zijn haar lievelingskinderen.
Lakshmi is een harde vrouw die geen liefde kan tonen, altijd aan het werk, altijd in de weer om haar kinderen de best mogelijke kansen te geven, al zal er geen een in slagen de dromen van hun moeder waar te maken. Aandacht en liefde vinden de kinderen bij hun goedige, wat sullige vader.
Tijdens de bezetting van Maleisië door de Japaners in WO II, wordt het leven nog veel zwaarder en het gezin betaalt een zware tol, die hen en volgende generaties zal tekenen.

Vooral de eerste driekwart van het boek zijn heel goed en mooi geschreven, in de stijl van zovele Aziatische schrijfsters. Het laatste stuk, de verhalen van de kinderen en kleinkinderen, valt een beetje minder goed uit. Het is niet slecht, maar de laatste hoofdstukken halen toch niet het niveau van de eerste. Toch blijft het boek het lezen waard.

De nazi en de kapper

Auteur: Edgar Hilsenrath
Deze bittere pikzwarte onmogelijke satire is een meesterlijke puzzel over schuld en boete, moordenaar(s) – de nazi’s -,  en vermoordden – de Joden  - .en belicht de Holocaust geheel van een andere manier dan tot we tot nog toe gewoon waren, namelijk vanuit het standpunt van de laffe dader of de massamoordenaar, zoals Max Schulz (alias Itzik Finkelstein) zichzelf noemt. Deze zuiver arische Max Schulz wordt op dezelfde dag, 15 mei 1907, in hetzelfde Silezische stadje Wieshalle geboren als de Joodse Itzik Finkelstein, die de zoon is van de eigenaar van de deftige kapsalon 'De heer van de wereld' (en ironisch genoeg, en geheel in tegenstelling tot Max zelf, bedeeld is met een smetteloos 'arisch' uiterlijk: 'blond haar en blauwe ogen, een rechte neus, fijn getekende lippen en mooie tanden'). Terwijl Max er meer als een Jood uitziet. De jongens groeien op als goede vrienden, en Max leert bij Itzik thuis de Joodse manier van leven grondig kennen, bezoekt meer dan eens samen met de Finkelsteins de synagoge en weet zich in Itziks voetspoor te ontwikkelen tot een 'gestudeerde jongeheer' die gymnasium heeft gehad. Net als Itzik wordt hij vervolgens leerjongen in de kapsalon van diens vader Chaim.Max Schulz maakt er vanaf het begin absoluut geen geheim van dat hij een van de daders van de Holocaust is geweest. In 1933 wordt hij, hoewel volstrekt geen antisemiet, lid van de SA, en hij zal het uiteindelijk tot SS'er brengen. In het concentratiekamp 'Laubwalde' (een fictieve naam, net zoals Wieshalle overigens) maakt hij zich medeschuldig aan de moord op 200.000 mensen.Na de oorlog eigent hij zich de identiteit van zijn eveneens vermoorde jeugdvriend toe, laat zich besnijden, zijn SS-tatoeage verwijderen en er een KZ-nummer voor in de plaats zetten, en begint een nieuw leven als Itzik Finkelstein.Eens en wel in Palestina. Waar hij zich ontpopt als een vurig strijder voor de oprichting van de staat Israël en de zionistische zaak, en ten slotte eigenaar wordt van een eigen kapperszaak. Die hij uiteraard 'De heer van de wereld' noemt.Er is geen waarom. De vraag 'Hoe is dat alles toch ooit kunnen gebeuren?' komt in Max Schulz, deze geboren opportunist, zelfs niet op. Wel krijgt hij tegen het einde van het boek toch nog last, op zijn manier, van gewetensknagingen. Hij is schuldig, en hij weet het.Maar hij is de enige. Voor de rest van de wereld is hij de voorbeeldige Joodse burger Itzik Finkelstein. Het lijkt een zware boterham deze roman, maar ironisch genoeg weet de schrijver de afschuwelijke gebeurtenissen op de een of andere manier luchtig te brengen. Anderzijds schuwt de auteur vulgariteiten niet (wat ik niet direct zo nodig vond, maar goed).Een geweldig meeslepend epos is het zeker wel geworden, spannend soms ook. We volgen de jonge Max/Itzik van zijn jeugd tot op oudere leeftijd en intussen krijgen we nog een geschiedenislesje over het ontstaan van de staat Israël. Sommige Duitse auteurs (waaronder Heinrich Böll) noemen het een meesterwerk. Zoals gezegd de zwarte humor zullen velen kunnen smaken, anderen dan weer zullen het te ver gaand vinden. In elk geval kun je over dit boek géén mening hebben en zeker is dat het in je geheugen zal blijven plakken. Ik heb het bijna in een keer uitgelezen, maar oordeel zelf over dit vlot leesbaar controversieel werk als je durft. (was een suggestie op een boekbespreking van radio 1)

Het gelijk van Heisenberg

Frans Pollux

Ik ben er nog niet helemaal uit of ik dit boek nu goed vind of heel goed. Ik ben er ook nog niet uit hoe ik dit boek voor jullie moet beschrijven. Ik heb al gedacht dat ik het misschien nog eens een keertje moet lezen voor ik het volledig of toch op zijn minst wat beter snap.
Oef! Het is, vooral een nogal warrig boek, met een aantal tijdlijnen die naast elkaar verteld worden.
Waarover gaat het: Syris woont in de Verenigde Markten van Europa in de nabije toekomst. De VME is geen politieke staat, maar wordt enkel geleid door de markt van vraag en aanbod. Syris werkt voor het Managment dat nagaat of consumenten (geen burgers meer), wel volgzaam genoeg zijn en niet kritisch gaan denken. Verdachten verdwijnen spoorloos.
Syris is een zeer onaangenaam persoon, egoïstisch, narcistisch, zonder geweten, een echte klootzak. Hij leeft liever in een totalitair systeem, waarbij hij zijn ogen sluit voor de slachtoffers die hij maakt, als hij het maar goed heeft.
Er lopen verschillende verhalen door elkaar, zoals ik al zei, en vooral in het eerste deel is het heel verwarrend om te kunnen volgen.
Ik heb het boek na een tijdje weggelegd omdat ik eigenlijk niet verder wou lezen. Toch heb ik de draad weer opgenomen, omdat het boek me bleef intrigeren. Eenmaal terug begonnen, kon ik het met moeite nog wegleggen.
Er zit natuurlijk veel meer achter dan alleen maar het verhaaltje, maar voor mij is het probleem dat de schrijver teveel in een keer heeft willen vertellen.