Het ongrijpbare meisje

Auteur : Mario Vargas Llosa                 

De liefde voor een vrouw kan vele vormen aannemen. De meeste zijn normaal, sommige zijn echter buitengewoon. Een dergelijke buitengewone liefde is het onderwerp van deze liefdesroman van Mario Vargas Llosa (Peru)
Vargas Llosa is een van de belangrijkste hedendaagse schrijvers van Latijns-Amerika. Hij schreef meer dan vijfentwintig boeken waaronder romans, verhalen en essays waarvoor hij ruimschoots werd beloond met verschillende belangrijke literaire prijzen.
Ongrijpbaar is het meisje waar Ricardo Somocurcio op vijftienjarige leeftijd zijn hart aan verliest. Ongrijpbaar, maar niet onbereikbaar. Hij heeft haar steeds opnieuw lief terwijl ze keer op keer in zijn leven opduikt: als het meisje Lily in zijn thuisland Peru, als echtgenote van een Franse diplomaat en als vrouw van een Japanse maffiabaas.
Ze laat er geen twijfel over bestaan dat zijn liefde niet wordt beantwoord, dat hij te arm is om aan haar eisen te voldoen, dat hij, kortom, alleen de moeite waard is vanwege de 'banale' complimentjes die hij haar geeft. Ze noemt hem haar 'brave jongen' en laat geen gelegenheid onbenut om zijn hoop op een leven met haar te vermorzelen. In een periode die bijna vijftig jaar beslaat beschrijft Vargas Llosa deze bijna obsessieve, masochistische liefde die beide personages van Peru naar Europa en Japan voert. Alles aan Ricardo is braaf en trouw. Van zijn baan als vertaler die hem in staat stelt naar Parijs te emigreren tot zijn liefde voor het 'Chileentje' zoals hij zijn obsessie noemt. Of hij haar nu door de jaren heen vindt of door haar gevonden wordt, hij verliest zijn liefde voor haar nooit. Als lezer wil je vooral begrijpen waarom. Iemand die zich de harteloosheid van deze vrouw keer op keer laat welgevallen, geen greintje tederheid terugkrijgt en altijd weer getrakteerd wordt op denigrerende opmerkingen verliest zijn hopeloze liefde snel zou je denken.
Maar waarom houdt Ricardo toch zoveel van haar? Waarom is ze zo bijzonder? Goed, ze heeft pit. Ze is wellicht knap. Maar aan de andere kant is ze steenkoud en berekenend. Bovendien zijn er andere knappe vrouwen. Als het Chileentje hem nodig heeft weet ze hem te vinden, maar als ze haar netten heeft uitgeslagen en een ander heeft gevonden laat ze Ricardo vallen als een baksteen. Lieve woorden komen er niet over haar lippen. In bed laat ze hem al het werk verzetten. Ze neemt, maar geeft niets.
Deze ontwikkelingen van de personages zijn goed uitgewerkt. Maar waar bestaat hun binding toch uit? Is het bewondering die verandert in medelijden als het Chileentje halfdood 'gered' wordt door Ricardo? Wint de ‘brave jongen’ die verandert in een reddende engel haar liefde uiteindelijk?
Bijna aan het einde van de roman komt Ricardo eindelijk achter haar ware identiteit.
Lof voor Vargas Llosa's schrijfstijl. Zijn nuchtere kijk op de personages maakt dat je als lezer geboeid blijft door de sentimentele Ricardo. Hij wordt, ondanks alles, niet saai. Terwijl hij dat objectief bekeken wél is. Wie is er zo gek? Lof ook voor de psychologische ontwikkeling die het Chileentje doormaakt. Zij blijft ook, ondanks haar onsympathieke aard, boeien. Er is ook een kwetsbaarheid, een tragiek in haar personage. Gaat ze toch een beetje van hem houden? Vargas Llosa laat veel vragen over de liefde onbeantwoord. Misschien is dat ook wel het beste. De liefde is niet voor rede vatbaar, noch makkelijk te beschrijven.  Hiermee schrijft Vargas Llosa een gelaagde psychologische roman die niet eenduidig valt uit te leggen. Helemaal vooraan, ik geloof het tweede hoofdstuk, komt er een saaie passage voor over de politiek van Peru, maar laat je daardoor niet afschrikken hoewel interessant; nadien wordt het prachtig. De meeslepende schrijfstijl doet denken aan Gail Tsukiyama of Isabel Allende. Llosa is een grandioos verteller, nog meer van dat ! Wereldliteratuur !